Kıştan önceki son güneşli günler yaklaşıyor: Pastırma sıcakları ne zaman?

Sonbaharın son günlerinde, "pastırma yazı", bu yıl da vatandaşların gündeminde. Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların yaşandığı bu dönem, birkaç gün ya da en fazla bir hafta sürüyor. Peki, pastırma sıcakları ne zaman?


Pastırma yazı, Türkiye’de sonbaharın son döneminde, özellikle ekim ayının sonu ile kasım ayının ortaları arasında gözlemlenen, mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların görüldüğü bir meteorolojik dönemdir.

Her yıl gerçekleşmesi kesin olmayan bu olgu, bazı yıllarda birkaç kez ortaya çıkabilmekte, bazı yıllarda ise hiç görülmemektedir. Ortalama olarak birkaç gün ile bir hafta arasında süren bu dönem, gündüzleri güneşli, puslu ve hafif rüzgârlı; geceleri ise serin ve zaman zaman don olaylarının yaşandığı bir karakter taşır.

Pastırma yazının oluşum mekanizması, kutup kökenli bir soğuk hava kütlesinin hareketsizleşerek bölgesel ölçekte sıcak bir yüksek basınç alanı meydana getirmesiyle ilişkilidir. Bu yüksek basınç, atmosferde kararlı bir tabakalaşmaya yol açmakta, dikey hava hareketlerini engellemektedir. Sonuç olarak alt katmanlarda duman, toz ve benzeri partiküller birikmekte ve atmosferin puslu görünmesine sebebiyet vermektedir.

Deyimin kökeni, bu dönemin pastırma yapımına uygun iklimsel koşulları sağlamasıyla ilişkilidir. Gündüz ve gece arasındaki belirgin sıcaklık farkı, pastırmanın çemen karışımının ete daha iyi işlemesine olanak tanır. Gün içerisinde sıcaklıkla açılan et gözenekleri, gece soğukla kapanarak çemeni içine hapsetmekte ve ürünün kalitesini artırmaktadır.

Benzer iklimsel olgular farklı coğrafyalarda farklı adlarla bilinmektedir. Örneğin Almanya’da "kocakarı yazı", İsveç’te "Azize Birgitta yazı", Amerika Birleşik Devletleri’nde ise "Indian summer" (Yerli yazı) terimleri aynı dönemi tanımlamak için kullanılmaktadır.

Haber için teşekkürlerler.