İlaç üreticileri Moderna ve Merck firmaları, bir cilt kanseri türü olan melanom için mRNA tabanlı kişiye özel aşı geliştirdi. Aşının 3. faz denemelerinde alınan olumlu sonuçlar kamuoyuyla paylaşıldı.
En tehlikeli cilt kanseri türü olan melanom için umut vadeden bir gelişme yaşandı.
Moderna ve Merck'in geliştirdiği kişiye özel mRNA aşısının, standart immünoterapiyle birlikte kullanıldığında hastalığın tekrarlama ve yayılma riskini azaltabileceği görüldü.
Faz 3 çalışmasına, tümörleri ameliyatla alınmış bin 137 yüksek riskli melanom hastası katıldı.
Yaklaşık bir yıl süren çalışmada hastalar iki gruba ayrıldı. Bir gruba standart immünoterapi ilacı Keytruda, diğer gruba ise Keytruda ile kişiye özel üretilen “Intismeran” aşısı birlikte uygulandı.
"ALINAN SONUÇLAR UMUT VADEDİYOR"
İmmünoterapi ile kişiselleştirilmiş aşı kombinasyonu uygulanan hastalarda, kanserin tekrarlama ve başka organlara yayılma riskinin standart tedavi alan gruba oranla önemli ölçüde azaldığı görüldü.
Massachusetts General Brigham Kanser Enstitüsü Tıbbi Onkoloji Programı Direktörü Dr. Ryan Sullivan, çalışmanın önceki aşamasında alınan sonuçların umut vadettiğini söyledi.
Dr. Ryan Sullivan
Dr. Ryan Sullivan “Tedavi, Faz 2 çalışmasında nüks etme riskini yaklaşık yüzde 50 azaltıyordu. Eğer 3. faz detaylı sonuçlar da buna yakın bir şekilde gelirse bu çığır açıcı bir tedavi olur.” dedi.
Doğrudan hastanın kendi tümöründeki genetik mutasyon haritasına göre kişiye özel olarak üretilen aşı, bağışıklık sistemini kanser hücrelerini tespit edip yok etmesi için eğitiyor.
Dr Sullivan aşının çalışma prensibini şu sözlerle anlattı:
“Süreç biraz karmaşık ama temelde yaptığınız şey şu: Tümörde neyin farklı olduğunu tespit ediyorsunuz. Bağışıklık sistemi tümördeki bu farklılıkları nasıl tanıyor? Bu farklılıklardan hangileri aktif durumda?Ardından bir tahmin yapıyorsunuz; bir tahmin modeli kullanarak, bu farklılıklardan hangilerini bir aşıyla hedeflememiz gerektiğini belirliyorsunuz. Sonra da aşıyı uyguluyorsunuz.”
Kişiye özel kanser aşıları, bağışıklık sistemini yalnızca hastanın tümöründe bulunan mutasyonları hedef alacak şekilde eğitiyor.
Bu yaklaşımın, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini daha seçici şekilde hedeflemesini sağlaması amaçlanıyor.
Dr Ryan Sullivan, kişiye özel kanser aşısına yönelik bu çalışmanın kanser tedavisi alanı için çok önemli bir gelişme olduğunu söyledi.
Sullivan, aynı yaklaşımın kanser tedavisini daha geniş anlamda değiştirebileceğine dair umutlu olduklarını da ifade etti.
Sağlık regülatörleri tarafından onaylanmasının ardından ilk birkaç yıl içinde binlerce melanom hastasının bu tedaviden faydalanabileceği öngörülüyor.
Melanomun yanı sıra, kişiye özel kanser aşılarının farklı kanser türleri için ileri aşama klinik çalışmaları sürüyor.
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Er
Uzmanların çığır açıcı olarak nitelediği gelişmeyi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Er, NTV yayınında anlattı.
“TÜMÖR İLE NORMAL DOKU ARASINDAKİ FARKLAR SAPTANIYOR”
Bu aşının her hastanın kendi tümörüne özel ameliyat sırasında alınan dokuyla hazırlanan bir aşı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Özlem Er. “Cerrahi olarak çıkarılan tümörün laboratuvar ortamında incelemeye alınıyor. Aynı hastadan normal doku ve kan örneği de alınıyor. Tümör ile normal doku arasındaki farklar saptanıyor biz buna tümörün parmak izi ya da imzası diyoruz. Tümörün parmak izini belirleyen antijenler yani farklı maddeler belirleniyor ve bunun hangilerine karşı vücut reaksiyon gösterir bu belirleniyor. Bu aşıda da öyle yapılmış.” dedi.
"ECZANEDEN GİDİP ALABİLECEĞİNİZ BİR İLAÇ DEĞİL"
Yaklaşık 35'e yakın antijen saptanarak bunların hastaya özel hazırlandığını belirten Er, şöyle devam etti:
“Eczaneden gidip alabileceğiniz bir ilaç değil. Her hastanın kendi tümörüne özel ameliyat sırasında alınan dokuyla hazırlanan bir aşı bu. Vücudun bağışıklık hücrelerinin tümör hücrelerini yakalayıp vücutta dağılmasını önleyici özelliği var. Yanında verilen diğer immünoterapi ajanı ise hazır olarak şu anda günümüzde kullanılabilir bir tedavi o onu da damar yoluyla vererek ikisinin bir arada çalışması sağlanıyor. 3 haftada bir kas içine uygulanıyor. Bu çalışmada 9 kez uygulanmış. Diğer immünoterapi ajanı ise 6 haftada bir damar yoluyla uygulanıyor. İkisinin bir arada uygulanması hem nüks riskini hem de hastalığın vücutta başka organlara yayılma riskini azalttığını gösterdi.”
AŞI TÜRKİYE'DE NE ZAMAN UYGULANMAYA BAŞLAR?
Aşının uygulanabilmesi için öncelikle resmi onaylarının alınması gerektğine dikkati çeken Özlem Er, "Hem Amerika'da hem Avrupa'da hem de Türkiye'de bunlar basamak basamak gerçekleşen uygulamalar. Bu aşı ikinci üçüncü evreler ya da dördüncü evrede ama tümör çıkarılmış vücuttan geriye doku kalmamış olması gerekiyor. Melanomda ayrıca akıllı ilaçları da kullanabiliyoruz. mRNA aşısıyla yapılan tedavilerde mutlaka yan etkiler oluyor, onların da takip edilmesi gerekiyor." diye konuştu.
